Tiết lộ môi trường ưa thích của cereulide – độc tố khiến Nestlé thu hồi sữa: ‘Quá ngu:y hi:ểm luôn’

Mới đây, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) có văn bản yêu cầu Công ty TNHH Nestlé Việt Nam rà soát việc đăng ký, tự công bố đối với các sản phẩm sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino; đồng thời báo cáo tình hình nhập khẩu, tiêu thụ, tồn kho và đề xuất biện pháp xử lý nếu các lô hàng đã vào Việt Nam.

Trước đó, Tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng chứa cereulide – độc tố sinh ra từ vi khuẩn Bacillus cereus có thể gây hại cho trẻ nhỏ.

Đến ngày 8/1, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam thông báo tự nguyện và chủ động thu hồi phòng ngừa 17 lô sữa công thức dành cho trẻ nhỏ mang thương hiệu NAN được nhập khẩu bởi Nestlé Việt Nam.

Doanh nghiệp đề nghị người tiêu dùng tham khảo danh sách đầy đủ các sản phẩm và lô bị ảnh hưởng. Số lô và hạn sử dụng được in ở đáy lon.

Cơm, sữa là môi trường ưa thích của cereulide

Trao đổi với phóng viên Dân trí, TS.BSCK2 Nguyễn Thị Thu Hậu, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM) cho biết, cereulide là một loại độc tố gây nôn, do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra, với nhiều đặc điểm “rất kiên cường”.

Cụ thể, vi khuẩn này có mặt ở khắp nơi (tồn tại tự nhiên trong đất, nước, bụi bẩn, thường xuất hiện trên các loại rễ, củ hoặc thực phẩm giàu tinh bột) và có sức sống mãnh liệt (chịu được nhiệt độ cao ngay cả khi nấu chín, cấp đông hay tia cực tím).

Độc tố cereulide rất bền nhiệt (chịu được 121 độ C trong hai giờ) và không bị phá hủy bởi acid dạ dày hay enzym tiêu hóa. Đáng chú ý, vi khuẩn Bacillus cereus thường tạo độc tố trong môi trường giàu tinh bột (cơm, mì ống), sữa có hàm lượng béo cao và ở nhiệt độ 10-43°C.

Nếu chẳng may sử dụng thực phẩm nhiễm cereulide, cơ thể (đặc biệt là trẻ nhỏ) có thể gặp các triệu chứng nôn mửa, đau bụng (hệ tiêu hóa). Nếu nhiễm nặng, bệnh nhân sẽ mệt mỏi, có thể ảnh hưởng đến gan, tụy hoặc hệ thần kinh (gây lờ đờ, co giật).

Các rủi ro khác từ sữa kém chất lượng

Theo bác sĩ, về mặt dinh dưỡng, sữa là thức ăn thiết yếu rất cần cho sự phát triển của trẻ em. Việc sử dụng các loại sữa không đảm bảo chất lượng sẽ làm cho trẻ không phát triển tối ưu .

Về mặt an toàn thực phẩm, ngoài cereulide, việc sử dụng sữa hết hạn hoặc bảo quản sai cách có thể tiềm ẩn việc xuất hiện vi khuẩn gây tiêu chảy, Aflatoxin M1 (AFM1 – chất chuyển hóa từ thức ăn chăn nuôi, rất bền nhiệt và có nguy cơ gây hại lâu dài), hay Listeria và Staphylococcus (các loại vi khuẩn có thể gây nhiễm khuẩn đường ruột).

Khi trẻ hay người dùng sữa xuất hiện triệu chứng ngộ độc, việc xử trí sẽ theo tình huống cấp cứu. Bệnh nhân cần nhanh chóng được loại bỏ độc chất (gây nôn, rửa dạ dày), uống nước chín và oresol nồng độ thẩm thấu thấp.

Ngay khi có dấu hiệu nặng như (rối loạn tri giác, hôn mê, co giật, khó thở, than mệt, mất nước, sốt cao trên 39 độ C, cần gọi cấp cứu 115 hoặc chủ động đưa người bệnh đi cấp cứu.

Cách lựa chọn sữa và chăm sóc trẻ an toàn

Theo bác sĩ Hậu, phụ huynh hoàn toàn có thể chủ động kiểm soát các nguy cơ từ việc sử dụng sữa bằng những thói quen đơn giản.

Thứ nhất, “chìa khóa” an toàn là việc nắm vững nguyên tắc về nhiệt độ. Nếu không dùng sữa ngay khi pha, hãy làm nguội thực phẩm nhanh chóng và cất vào tủ lạnh. Đừng để đồ ăn nguội dần ở nhiệt độ phòng quá lâu.

Thứ hai, giữ độ lạnh chuẩn. Luôn duy trì tủ lạnh dưới 10 độ C (lý tưởng nhất là dưới 4 độ C) để ức chế vi khuẩn phát triển.

Thứ ba, lưu ý việc hâm nóng lại có thể diệt vi khuẩn nhưng không phá hủy được độc tố cereulide nếu nó đã hình thành trước đó. Vì vậy, việc bảo quản đúng cách từ đầu là quan trọng nhất.

Bên cạnh đó, cần lau dọn định kỳ, vệ sinh tủ lạnh, lò vi sóng bằng dung dịch khử trùng an toàn; sử dụng dao, thớt, máy xay riêng cho thực phẩm sống và chín (hoặc sữa của bé).

Khi sữa bị cơ quan chức năng thu hồi hoặc nghi ngờ kém chất lượng, cha mẹ hãy ngừng cho trẻ dùng sản phẩm đó, dù trẻ chưa có triệu chứng gì. Kế đến, cần tiến hành các bước: lưu lại thông tin; lưu mẫu sản phẩm; vệ sinh triệt để dụng cụ sử dụng sữa; theo dõi sát sức khỏe trẻ.

“Phụ huynh không nên quá hoang mang, mà phải chờ thông tin từ các chuyên gia và kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Việc lựa chọn sữa từ các nguồn uy tín cũng như tuân thủ quy trình bảo quản là cách tốt nhất để bạn bảo vệ cả gia đình”, bác sĩ Hậu nói.